WSTĘP
1 JAKI POWINIEN BYĆ LEKARZ?
Czasowniki modalne: powinien, powinna, powinno + bezokolicznik. Zdania podrzędnie złożone ze spójnikiem ponieważ wyrażające przyczynę.
2 U LEKARZA
Grupy nominalne z rzeczownikami odczasownikowymi jako członem głównym.
3 SPECJALIZACJE
Imiesłów przymiotnikowy czynny – tworzenie.
4 MEDYCYNA JAKO NAUKA
Struktury: coś jest czymś, coś należy do czegoś, coś zalicza się do czegoś, coś wchodzi w skład czegoś, coś polega na czymś. Przymiotniki odrzeczownikowe zakończone na: -ny, -na, -ne.
5 OPIEKA ZDROWOTΝΑ
Grupy nominalne z rzeczownikiem odczasownikowym jako członem głównym.
Struktura: coś obejmuje coś.
6 PIERWSZA POMOC
Imiesłów przymiotnikowy bierny tworzenie.
Wyrazy modalne: trzeba, można, powinno się z bezokolicznikiem. Czasownik należy z bezokolicznikiem.
Zdania podrzędnie złożone ze spójnikami: bo, dlatego że, gdyż, ponieważ wyrażające przyczynę.
7 URAZY
Struktury: coś jest spowodowane czymś, coś jest skutkiem czegoś, coś jest przyczyną czegoś.
8 POWTÓRZENIE
9 CHOROBY ZAKAŹNE
Strona bierna.
10 GRYPA
Zdania podrzędnie złożone ze spójnikami: choć, chociaż, mimo że, pomimo że wyrażające przezwyciężenie przeszkody.
11 GRUŹLICA
Struktura: coś nazywamy czymś.
Zdania współrzędnie złożone rozłączne ze spójnikami: lub, albo, bądź.
Zdania współrzędnie złożone łączne ze spójnikami: i; oraz; a także; zarówno…, jak i.
12 AIDS
Formy nieosobowe czasowników zakończone na: -no, -to.
Zdania współrzędnie złożone łączne ze spójnikami: (ani )…, ani.
Zdania współrzędnie złożone przeciwstawne ze spójnikami: lecz, ale, jednak, jednakże.
13 ZATRUCIA POKARMOWE
Wieloelementowe grupy nominalne – tworzenie.
Struktury: coś wywołuje coś, coś jest wywoływane czymś, coś zależy od czegoś.
Przymiotniki i przysłówki w stopniu wyższym w zdaniach podrzędnie złożonych porównawczych ze spójnikami: im…, tym.
14 POWTÓRZENIE 2
15 WITAMINY
Formy nieosobowe czasowników o budowie: czasownik w stronie czynnej + się. Zdania podrzędnie złożone warunkowe ze spójnikami: jeżeli…, to. Zdania podrzędnie złożone ze spójnikiem aby wyrażające cel. Transformacja zdania podrzędnie złożonego ze spójnikiem aby na człon zdania nadrzędnego (dzięki + C).
16 BIAŁKA
Struktura: istnieje zależność między czymś a czymś.
Zdania podrzędnie złożone porównawcze ze spójnikami: im…, tym. Zdania współrzędnie złożone wynikowe ze spójnikami: więc, toteż, dlatego.
17 RACJONALNE ODŻYWIANIE
Struktura: w zależności od czegoś coś dzieli się na coś.
18 OTYŁOŚĆ
Struktury: coś sprzyja czemuś, coś zapobiega czemuś, coś jest jednym z czegoś, ze względu na coś coś dzieli się na coś, coś prowadzi do czegoś, coś jest następstwem czegoś, coś odgrywa dużą rolę w czymś.
19 SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA
Imiesłów przysłówkowy współczesny.
Struktura: coś stanowi coś.
20 MIAŻDŻYCA TĘTNIC
Zaimek wskazujący to w użyciu anaforycznym.
21 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE
Struktury: biorąc pod uwagą coś, coś wymaga czegoś. Przyimek wbrew + C.
22 POWTÓRZENIE 3
23 UŻYWKI
Struktura: coś jest uwarunkowane czymś.
24 ALKOHOLIZM
Transformacja zdania podrzędnego wyrażającego przyczynę ze spójnikiem ponieważ na człon zdania nadrzędnego (z powodu + D), (z+D).
Transformacja zdania podrzędnego ze spójnikiem aby wyrażającego cel na człon zdania nadrzędnego (dla + D).
Struktura: coś wiąże się z czymś.
25 ΝΙΚΟΤYNIZM
Wieloelementowe grupy nominalne.
Transformacja zdania podrzędnie złożonego ze spójnikiem aby wyrażającego cel na człon zdania nadrzędnego (w celu + D).
26 NARKΟΜΑΝΙΑ
Tryb przypuszczający.
27 STRES
Zdania współrzędnie złożone włączające ze spójnikami: mianowicie, to jest, czyli, to znaczy, słowem, innymi słowy.
28 LEKI
Przysłówki tworzone od imiesłowu przymiotnikowego czynnego.
29 MEDYCYNA JEST JEDNA
Zdania wielokrotnie złożone.
30 POWTÓRZENIE 4
BIBLIOGRAFIA
LEKCJA 1
Jaki powinien być lekarz?
1 Jaki powinien być człowiek, który chce zostać lekarzem zalety musi mieć, jakich wad nie może mieć? –
jakie
powinien być
jaki?
nie może być
jaki?
kompetentny
dyskretny
życzliwy
W sobotę wieczorem Marek poczuł się źle. Odczuwał silne bóle W prawej, dolnej części brzucha, miał nudności i gorączkę. W Jego kolega zatelefonował po pogotowie. Lekarz z pogotowia zbadał Marka i powiedział, że podejrzewa zapalenie wyrostka robaczkowego. Dodał też, że konieczne jest umieszczenie chorego w szpitalu. Pogotowie zabrało Marka do szpitala.
W szpitalnej izbie przyjęć pielęgniarka założyła Markowi historię choroby, a lekarz dyżurny ponownie go zbadał. Następnie skierował go na oddział chirurgiczny.
Kiedy Marek leżał już w łóżku, pielęgniarka zmierzyła mu temperaturę, tętno i ciśnienie krwi oraz pobrała krew do analizy. Lekarz dyżurny zakwalifikował Marka do zabiegu operacyjnego.
W nocy Marek nie mógł spać, ponieważ bardzo się bał operacji. Pielęgniarka, która miała nocny dyżur, uspokoiła go. Powiedziała, że usunięcie wyrostka robaczkowego nie jest poważną operacją. Marek zasnął, ale po 2 godzinach obudził go silny ból. Lekarz dyżurny polecił pielęgniarce podać Markowi zastrzyk przeciwbólowy i przewieźć go na salę operacyjną.
Po operacji Marek przebywał w szpitalu jeszcze 7 dni. Cały czas opiekowała się nim ta sama pielęgniarka. Codziennie rano poprawiała mu łóżko, pomagała się umyć, podawała środki przeciwbólowe i inne leki. Codziennie też zmieniała Markowi opatrunki stare, zakładała nowe. Robiła to bardzo delikatnie. zdejmowała
Siódmego dnia po operacji lekarz zdjął Markowi szwy i wypisał go ze szpitala do domu. Powiedział, że Marek powinien zgłosić się do chirurgicznej przychodni rejonowej na badania kontrolne. Przed wyjściem ze szpitala Marek podziękował pielęgniarce za troskliwość, cierpliwość i wyrozumiałość.
Переклад
У суботу ввечері Мареку стало погано. Відчував сильний біль у нижній правій частині живота, була нудота, температура. Його товариш викликав швидку допомогу. Лікар швидкої допомоги оглянув Марека і сказав, що підозрює апендицит. Він також додав, що необхідно госпіталізувати хворого. Швидка забрала Марека до лікарні.
У відділенні невідкладної допомоги медсестра взяла історію хвороби Марка, а черговий лікар знову оглянув його. Потім його відправили в хірургічне відділення.
Коли Марек уже ліг у ліжко, медсестра виміряла йому температуру, пульс, тиск і взяла кров на аналіз. Черговий лікар кваліфікував Марека до операції.
Вночі Марек не міг спати, бо дуже боявся операції. Заспокоювала його нічна санітарка. Вона сказала, що видалення апендикса не є серйозною операцією. Марек заснув, але через 2 години його розбудив сильний біль. Черговий лікар наказав медсестрі зробити Мареку знеболювальний укол і відвести його в операційну.
Після операції Марек пробув у лікарні ще 7 днів. За ним весь час доглядала та сама медсестра. Щоранку вона застеляла йому ліжко, допомагала вмитися, давала знеболюючі та інші ліки. Кожного дня вона міняла Мареку старі пов’язки та надягала нові. Вона зробила це дуже ніжно. вона знімала його
На сьомий день після операції лікар зняв Мареку шви і відправив його з лікарні додому. Він сказав, що Марек повинен піти на обстеження в місцеву хірургічну клініку. Перед виходом із лікарні Марек подякував медсестрі за її турботу, терпіння та розуміння.
LEKCJA 11
Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną wywoływaną G przez bakterie nazywane prątkami gruźlicy. Gruźlicą można zarazić się zarówno od chorych ludzi, jak i od chorych zwierząt. Jeżeli źródłem zakażenia jest chory człowiek, to gruźlica jest przenoszona przeważnie drogą powietrzno-kropelkową. Jeżeli źródłem zakażenia jest chore zwierzę, to gruźlica jest przenoszona drogą pokarmową. Człowiek zaraża się wtedy, gdy spożywa mleko lub mięso chorego zwierzęcia.
Zakażenie prątkami nie jest równoznaczne z zachorowaniem na gruźlicę. Jeżeli siły odpornościowe organizmu są dostatecznie duże, to mogą ograniczyć rozwój bakterii, a nawet bakterie zniszczyć. Tylko u 5-10% ludzi zakażonych prątkami rozwija się gruźlica. Podatne na zachorowania są osoby spożywające przez długi czas produkty zawierające małe ilości białka, osoby wyczerpane fizycznie lub psychicznie albo takie, które przebyły ciężką chorobę. Podatne na zachorowania na gruźlicę są też dzieci do lat trzech, ponieważ ich organizm nie wytworzył jeszcze mechanizmów odpornościowych na różne zakażenia. Gruźlica może zaatakować prawie każdy narząd człowieka, ale najczęściej atakuje płuca. Gruźlica płuc objawia się ogólnym osłabieniem, kaszlem, poceniem się, stanami podgorączkowymi, dreszczami, czasem krwawieniem z dróg oddechowych, brakiem apetytu, a także nadmierną pobudliwością nerwową.
Gruźlicę płuc rozpoznaje się na podstawie rentgenowskich badań płuc oraz badań mikrobiologicznych wydzieliny zwanej plwociną. Jeszcze na początku tego wieku gruźlica była chorobą nieuleczalną i zwykle kończyła się śmiercią. Obecnie są środki farmakologiczne skutecznie leczące tę chorobę. Są to leki przeciwprątkowe. Natomiast leczenie klimatyczne w sanatoriach, dawniej powszechnie stosowane, dziś jest jedynie leczeniem pomocniczym. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania gruźlicy jest szczepienie prątkami BCG. Polega ono na doustnym podaniu lub wstrzyknięciu osobie zdrowej odpowiedniej ilości bardzo osłabionych prątków gruźlicy. Prątki te nie mogą wywołać choroby, lecz wytwarzają w organizmie odporność na gruźlicę.