Увага!!! Тема уроку
Варшава
Основна частина уроку
Warszawa w porównaniu z innymi miastami stosunkowo późno pojawiła się na arenie historycznej. O powstaniu Warszawy mówi legenda. Książę mazowiecki, który zabłąkał na polowaniu, zobaczył syrenę. Ta syrena pokazała mu drogę do chaty wiślańskiego rybaka, dzięki czemu książę został uratowany. Wdzięczny, on kazał założyć na tym miejscu wielki gród, a nazwa go powstała od imion dzieci rybaka: Warsz i Sawa – Warszawa. Syrena natomiast została herbem miasta. Pierwsza wzmianka pisana o Warszawie pochodzi z 1262 roku. korzystne położenie Warszawy na skrzyżowaniu wielkich dróg handlowych sprawiło szybki rozwój miasta. Rok 1596 stanowi przełomową datę w dziejach miasta. Od tego i bowiem roku zostało ono stolicą Polski. Przez długi czas miasto było ośrodkiem nauki i kultury. Po włączeniu przedmiejskich osiedli Warszawa rozrosła się w rozległe i miasto. Niestety, w czasie drugiej wojny światowej miasto zostało prawie całkowicie zburzone – tak hitlerowcy zemścili się za obronę Warszawy w 1939, za powstanie w żydowskim getcie w 1943 i wreszcie za wielkie powstanie w 1944 r. Po wyzwoleniu 17 stycznia 1945 r. rozpoczęła się odbudowa Warszawy. Z pietyzmem zrekonstruowano dzielnice i zabytkowe budowle – świątynie, pałace, teatry, muzea, pomniki, zabytkowe kamienice, mosty. I nie tylko odbudową Warszawa się szczyci, lecz również rozbudową. Dziś przedstawia ona znowu wielką stolicę, piękne, nowoczesne i razem z tym zabytkowe miasto. Są w nim muzea, pomniki, Zamek Królewski, piękny park Łazienki, pałac Belweder i pałac w Wilanowie, rezydencja króla Jana III Sobieskiego, uniwersytet i wiele innych szkół wyższych – żeby zwiedzić te wszystkie miejsca, potrzebne całe lata.
pomnik – пам’ятник
przeciwne – протилежні
rozległe – просторе, широке
skrzyżowanie – перехрестя
stosunkowo – відносно
syrena – русалка
szczycić się – гордитися
szybki rozwój – швидкий розвиток
włączenie – включення, приєднання
zabłąkał – заблукав
zabytek – пам’ятка старовини
założyć – заснувати
bowiem – оскільки
data przełomowa – переломна дата
dzielnica – район
krańce – краї
książę -князь
lecz również – але також
і… niestety – на жаль
о powstaniu – про виникнення
osiedle przedmiejskie – приміський мікрорайон
ośrodek – осередок
pietyzm – благоговіння
Jedna z legend mówi o pochodzeniu nazwy polskiej stolicy:
Dawno dawno temu nad Wisłą stała maleńka chatka, a w niej mieszkali mąż i żona. Wars był rybakiem. Jego żona miała na imię Sawa. Pewnego razu w okolicy tej odbywało się polowanie Ziemiomysła — pana okolicznych ziem. W pościgu za zwierzyną książę odłączył się od orszaku i zgubił się w kniei. Wieczór już się zbliżał, a książę nie mógł znaleźć powrotnej drogi. W końcu, dotarł do brzegu Wisły i zobaczył chatkę Warsa i Sawy.
Ponieważ w nocy niebezpiecznie było samemu chodzić po puszczy, książę zapukał do chatki i poprosił o nocleg. Wars i Sawa przyjęli nieznajomego bardzo gościnnie. Nakarmili go i zaofiarowali mu nocleg, a książę przyjął to z wdzięcznością. Rankiem książę podziękował ubogim rybakom za pomoc; powiadano, że rzekł im wtedy: “Nie zawahaliście się przyjąć pod swój dach nieznajomego i uratowaliście go od głodu, chłodu, a może i dzikich zwierząt. Dlatego ziemie te na zawsze Warszowe zostaną, aby wasza dobroć nie została zapomniana”. Druga wersja mówi o tym, że Sawa była syreną którą pojmał Wars.
Tak mówią legendy. Najprawdopodobniej nazwa miasta wzięła się od imienia Warsza z rodu Rawiczów, do którego w XIII w. należały te ziemie. Mówiono wtedy, że to Warszowa ziemia, czyli będąca własnością Warsza. Z czasem nazwa Warszowa zmieniła się na Warszawa.
czyli — тобто
orszak — кортеж,
własność — власність
dobroć — доброта
wtedy — тоді
dotrzeć (dotarł) — дістатися
pojmać —упіймати
wziąć się (wzięła się) — взятися
ponieważ — оскільки
go — його
pościg — переслідування
zaofiarować — запропонувати
knieja — пуща, нетрі
powiadać — говорити
zapomniany — забутий
książę — князь
przyjąć — прийняти
zapukać — постукати
nocleg — ночівля
rzec (on rzekł) — сказати
zawahać się — завагатися
odłączyć się — відділитися
stać — стояти
znaleźć — знайти
відлучитися
syrena — русалка
zwierzęta — тварини