Прикметник як частина мови в польській мові

Увага!!! Тема уроку

Прикметник як частина мови

Основна частина уроку

У польській мові в однині прикметники розрізняють за трьома родами: чоловічий, жіночий та середній. У множині – за двома формами: чоловічо-особова та нечоловічо-особова (тварини чоловічого роду, неістоти чоловічого роду, жіночий та середній рід).

Більшість прикметників у називному відмінку однини і множини мають такі закінчення:

Чоловічий рід закінчується на –y/-i, наприклад mały, duży, biały / wysoki, niski, niebieski
Жіночий рід закінчується на –a, наприклад mała, duża, biała, wysoka, niska, niebieska
Середній рід закінчується на –e, напр .: małe, duże, białe, wysokie, niskie, niebieskie
Закінчення у чоловічо-особовій формі –y/-i, наприклад wysocy, niscy, niebiescy / mali, duzi, biali
Закінчення у нечоловічо-особовій формі –e, наприклад małe, duże, białe, wysokie, niskie, niebieskie

Прикметники відповідають на питання:

Jaki on jest? / Jaki jest (ten) projekt? – Projekt jest nowy / stary / interesujący.
Jaka ona jest? / Jaka jest (ta) praca? – Praca jest kreatywna / inspirująca / nudna.
Jakie ono jest? Jakie jest (to) biuro? – Biuro jest nowe / ładne.
Jacy oni są? / Jacy są (ci) pracownicy? – Pracownicy są nowi / kreatywni / dobrzy / wysocy.
Jakie one są? / Jakie są (te) dziewczyny / dzieci / zwierzęta / komputery? – Dziewczyny / Dzieci / Zwierzęta / Komputery są kreatywne / ładne / miłe / nowe / dobre / wysokie.

Nauczyciel jest wysoki i sympatyczny.

Nauczycielka jest miła.

Tablica jest zielona.

Telewizor jest stary, zegar jest żółty.

Ławka jest czysta.

Okno jest duże.

Krzesło jest brązowe, a zeszyt jest fioletowy.

200 базових і найпоширеніших польських прикметників

Польські прикметники подані з українським перекладом.

agresywny – агресивний
aktualny – актуальний
aktywny – активний
ambitny – амбітний
apodyktyczny – авторитарний
arogancki – зарозумілий
atrakcyjny – привабливий
B
- biedny – бідний
- bogaty – багатий
- brudny – брудний
- brzydki – негарний
C
- cały – цілий
- chłodny – холодний
- chory – хворий
- chudy – худий
- ciekawy – цікавий
- ciemny – темний
- ciepły – теплий
- cudny – прекрасний
- częsty – частий
- czysty – чистий
D
- daleki – далекий
- delikatny – ніжний, делікатний
- długi – довгий
- dobry – добрий
- dojrzały – стиглий, зрілий
- drogi – дорогий
- duszony – тушкований
- duży – великий
- dynamiczny – динамічний
- efektywny – ефективний
- energiczny – енергійний
F
- fajny – класний
G
- gadatliwy – балакучий
- gibki – гнучкий
- głęboki – глибокий
- głodny – голодний
- głupi – дурний
- godny – гідний
- godny zaufania – вартий довіри
- gorący – гарячий
- gorzki – гіркий
- gotowy – готовий
- gruby – повний
- grzeczny – ввічливий
H
- handlowy – торговий
- harmonijny – гармонійний
- hojny – щедрий
I
- idealny – ідеальний
- impulsywny – імпульсивний
- inny – інший
- inteligentny – розумний
- intensywny – інтенсивний
- interesujący – цікавий
J
- jaskrawy – яскравий
- jasny – ясний, світлий
- jednokolorowy – одноколірний
K
- kapryśny – капризний
- kolejny – черговий
- kolorowy – кольоровий
- konkretny – конкретний
- kreatywny – креативний
- krótki – короткий
- kulturalny – культурний
- kwaśny – кислий
Ł
- ładny – красивий
- łagodny – ніжний
L
- lekki – легкий
- lękliwy – лякливий
- leniwy – ледачий
- lepszy – кращий
M
- mały – малий
- martwy – мертвий
- męski – чоловічий
- miękki – м’який
- miły – милий
- młody – молодий
- mocny – міцний
- modny – модний
N
- najlepszy – найкращий
- następny – наступний
- naturalny– натуральний
- nerwowy – нервовий
- niecierpliwy – нетерплячий
- niedrogi – недорогий
- nieoficjalny – неофіційний
- niesamowity – дивовижний
- niezależny – незалежний
- niezdecydowany – нерішучий
- niski – низький
- normalny – нормальний
- nowy – новий
O
- obcy – чужий
- obdarzony wyobraźnią – з багатою уявою
- odpowiedzialny – відповідальний
- odważny – відважний
- oficjalny – офіційний
- okrągły – круглий
- okropny – жахливий
- optymistyczny – оптимістичний
- oryginalny – оригінальний
- ostatni – останній
- ostry – гострий
- otwarty – відкритий
- owalny – овальний
P
- pewny – впевнений
- pewny siebie – упевнений в собі
- piękny – красивий
- podłużny – довгастий
- popularny – популярний
- pracowity – працьовитий
- prawdziwy – правдивий
- prosty – простий
- przyjacielski – дружелюбний,
- przyjazny – доброзичливий
- przyjemny – приємний
- przystojny – красивий (чоловік)
- punktualny – пунктуальний
- pyszny – смачний
R
- racjonalny – раціональний
- radosny – радісний
- regionalny – регіональний
- romantyczny – романтичний
- roztrzepany – легковажний
- rozwiedziony – розведений
S
- samodzielny – самодостатній, незалежний
- samolubny – самолюбний
- sfrustrowany – розчарований
- silny – сильний
- skomplikowany – складний, важкий
- skromny – скромний
- skryty – потайливий
- słodki – солодкий
- słony – солоний
- słuszny – правий, слушний
- smaczny – смачний
- smażony – смажений
- smutny – сумний
- specjalny – спеціальний
- spokojny – спокійний
- spontaniczny – спонтанний
- sprytny – розумний
- stary – старий
- surowy – сирий
- suszony – сушений
- sympatyczny – симпатичний
- systematyczny – систематичний
- szczęśliwy – щасливий
- szczupły – щуплий
- szeroki – широкий
- szybki – швидкий
Ś
- śmieszny – смішний
- średni – середній
- świetny – відмінний, чудовий
- świeży – свіжий
T
- taktowny – тактовний
- tani – дешевий
- tłusty – товстий
- towarzyski – товариський
- tradycyjny – традиційний
- troskliwy – дбайливий
- trudny – складний
- twardy – твердий
U
- ufny – впевнений
- ulgowy – зі знижкою, пільговий
- ulubiony – улюблений
- utalentowany – талановитий
- uważny – уважний
- uwielbiany – обожнюваний
W
- wartki – повороткий
- wąski – вузький
- ważny – важливий
- wędzony – копчений
- wesoły – веселий
- wolny – вільний
- wrażliwy – вразливий
- wścibski – цікавий
- wspaniały – чудовий
- wyrozumiały – поблажливий
- wyśmienity – шикарний
- wysoki – високий
- wysportowany – спортивний
Z
- zabawny – кумедний
- zadowolony – задоволений
- zajęty – зайнятий
- zamknięty – замкнений
- zarozumiały – самовпевнений, зарозумілий
- zaspany – сонний
- zdecydowany – рішучий
- zdrowy – здоровий
- zdyscyplinowany – дисциплінований
- zestresowany – в стресі
- zimny – холодний
- zły – поганий, злий
- zmęczony – втомлений
- znakomity – чудовий
- znany – відомий
- zorganizowany – організований
Ż
- żeński – жіночий
- życiowy – життєвий
- żywy – живи

Тренуємо читання і вимову

W ubiegłe wakacje wyruszyliśmy w podróż po północnej Afryce. Zafascynowani berberyjską kulturą przemierzaliśmy górskie szlaki Atlasu. To były niezapomniane chwile. Na koniec, nieco zmęczeni włóczęgą po górach, pojechaliśmy nad ocean, by odpocząć w małej wiosce, oczywiście z daleka od cywilizacji.

Niestety, tam zaczęły się nasze problemy. Najpierw mała Łucja zainfekowała sobie skaleczoną nogę. W ciągu jednej nocy noga napuchła jej, a rana niebezpiecznie zropiała. Tej samej nocy Julię, drugą córkę, coś ukąsiło. Niegroźne z początku zaczerwienienie zaczęło się szybko powiększać i Julia dostała wysokiej gorączki. W wiosce nie było żadnego lekarza. Od najbliższego miasta dzieliło nas 200 kilometrów. O świcie chcieliśmy wsiąść w samochód i jak najszybciej jechać w kierunku jakiegoś szpitala. I wtedy okazało się, że mój mąż ma 40˚ i straszną biegunkę. Nie wiedziałam, co robić. Nie mam prawa jazdy. Nigdy nawet nie próbowałam jeździć samochodem! W wiosce, w ramach pomocy, oferowano mi transport osiołkiem albo łódką – ani to, ani to mnie nie ratowało. Kiedy skończyły mi się leki przeciwgorączkowe, nie miałam już wyjścia, postanowiłam zaufać miejscowej znachorce… Czy uwierzycie, że ona, ta stara kobieta z torbą tajemniczych ziół, nam pomogła? Po paru dniach, nie pamiętaliśmy już o chorobach ani strachu.

Граматичні вправи

Що потрібно засвоїти на цьому уроці?

Ознайомитись з темою Прикметник.

Навчитися читати текст.