Strona bierna
Co to jest strona bierna?
Strona bierna to konstrukcja, w której najważniejsza jest osoba lub rzecz, na którą wykonywana jest czynność, a nie wykonawca.
Strona czynna
Nauczyciel sprawdza testy.
Kto wykonuje czynność?
➡ nauczyciel
Strona bierna
Testy są sprawdzane przez nauczyciela.
Co jest najważniejsze?
➡ testy
Budowa strony biernej
Czas teraźniejszy
być + imiesłów bierny
Wzór
być + czytany / robiony / pisany / kupowany
Przykłady
- Książka jest czytana.
- Obiad jest przygotowywany.
- Samochód jest myty.
- List jest pisany.
Czas przeszły
być + był/była/było/byli + imiesłów bierny
Przykłady:
- Dom był zbudowany w 2010 roku.
- Obiad był przygotowany.
- Książka była przeczytana.
- Okna były umyte.
Czas przyszły
będzie + imiesłów bierny
Przykłady:
- Projekt będzie zakończony jutro.
- Dom będzie wyremontowany.
- Zadanie będzie sprawdzone.
Jak tworzymy imiesłów bierny?
Najczęściej:
| Bezokolicznik | Imiesłów bierny |
|---|---|
| pisać | pisany |
| czytać | czytany |
| budować | budowany |
| kupić | kupiony |
| zrobić | zrobiony |
| otworzyć | otwarty |
| zamknąć | zamknięty |
| ugotować | ugotowany |
| napisać | napisany |
| sprzedać | sprzedany |
Kiedy używamy strony biernej?
✅ gdy wykonawca nie jest ważny
Samochód został skradziony.
✅ gdy nie wiemy, kto wykonał czynność
Okno zostało wybite.
✅ w wiadomościach
Most został otwarty.
✅ w instrukcjach
Formularz powinien być podpisany.
✅ w tekstach naukowych
Badanie zostało przeprowadzone w maju.
Strona czynna ↔ Strona bierna
| Strona czynna | Strona bierna |
|---|---|
| Mama gotuje obiad. | Obiad jest gotowany przez mamę. |
| Uczniowie piszą test. | Test jest pisany przez uczniów. |
| Policja zatrzymała złodzieja. | Złodziej został zatrzymany przez policję. |
| Firma buduje dom. | Dom jest budowany przez firmę. |
| Dzieci sprzątają pokój. | Pokój jest sprzątany przez dzieci. |
Słowo „przez”
W stronie biernej często używamy wyrażenia:
przez + biernik
Przykłady:
- przez nauczyciela
- przez policję
- przez uczniów
- przez mamę
Najczęściej używane czasowniki
- budować
- pisać
- czytać
- otwierać
- zamykać
- sprzedawać
- kupować
- produkować
- naprawiać
- malować
Typowe błędy
❌ Książka jest czytać.
✅ Książka jest czytana.
❌ Dom był budować.
✅ Dom był budowany.
❌ Samochód jest myć.
✅ Samochód jest myty.
Zapamiętaj!
Strona bierna =
BYĆ + IMIESŁÓW BIERNY
lub
ZOSTAĆ + IMIESŁÓW BIERNY
Miniściąga
✔ jest napisany
✔ została kupiona
✔ będzie wybudowany
✔ są sprzątane
✔ został otwarty
✔ była przeczytana
Najczęściej spotykane zwroty
- został zbudowany
- została napisana
- zostało znalezione
- zostały kupione
- jest sprzedawany
- jest produkowany
- będzie otwarty
- będzie zakończony
- został wyremontowany
- została przygotowana
Podsumowanie
📌 Strona czynna odpowiada na pytanie: Kto wykonuje czynność?
📌 Strona bierna odpowiada na pytanie: Co lub kto jest podmiotem czynności?
Schematy:
- jest + imiesłów bierny
- był/była/było + imiesłów bierny
- będzie + imiesłów bierny
- został/została/zostało + imiesłów bierny
💡 Wskazówka dla uczniów B1: Strona bierna jest bardzo często używana w artykułach prasowych, wiadomościach, instrukcjach, opisach procesów oraz na egzaminach certyfikatowych z języka polskiego. Warto ćwiczyć przekształcanie zdań ze strony czynnej na bierną, ponieważ to jedno z najczęściej sprawdzanych zagadnień gramatycznych na tym poziomie.
Strona bierna – Ćwiczenia Poziom B1
Ćwiczenie 1. Wybierz poprawną odpowiedź
1. Dom ______ przez znanego architekta.
2. Obiad ______ przez mamę.
3. Samochód ______ w zeszłym roku.
4. Okna ______ jutro.
5. Książka ______ przez uczniów.
Ćwiczenie 2. Przekształć zdania na stronę bierną
1. Nauczyciel sprawdza testy.
2. Policja zatrzymała złodzieja.
3. Firma buduje nowy most.
4. Dzieci sprzątają pokój.
5. Tata naprawił rower.
6. Studenci napisali egzamin.
Ćwiczenie 3. Uzupełnij zdania
1. Dom __________ (budować).
2. List __________ (napisać).
3. Samochód __________ (umyć).
4. Książka __________ (czytać).
5. Okna __________ (otworzyć).
6. Projekt __________ (zakończyć).
Ćwiczenie 4. Strona czynna czy bierna?
1. Samochód został sprzedany.
2. Mama piecze ciasto.
3. Film został nakręcony w Polsce.
4. Dzieci rysują obrazek.
5. List został wysłany wczoraj.
6. Lekarz bada pacjenta.
Ćwiczenie 5. Znajdź i popraw błąd
1. Książka jest czytać.
2. Dom był budować.
3. Samochód jest myć.
4. List została napisany.
5. Obiad są przygotowany.